काठमाडौं, वैशाख २५
काठमाडौंको तरकारी बजारमा बिक्री भइरहेको ब्रोकाउली, बोडी र करेलामा अत्यधिक मात्रामा प्रतिबन्धित विषादी भेटिएको पत्ता लागेको छ। हालै गरिएको प्रयोगशालामा परीक्षणका आधारमा यी तरकारीमा ‘अर्गानोफस्फेट’ नामक रासायनिक विषादीको उच्च मात्रा फेला परेको हो, जुन मानव स्वास्थ्यका लागि अत्यन्त हानिकारक मानिन्छ।

नेपाल सरकार अन्तर्गतको खाद्य प्रविधि तथा गुण नियन्त्रण विभागले संकलन गरेका नमूनामा प्रतिबन्धित र अन्तर्राष्ट्रियस्तरमै अस्वीकृत विषादी पाइएको हो। अर्गानोफस्फेट वर्गका विषादीहरू तंत्रिका प्रणालीमा गम्भीर असर पुर्‍याउने जनाइएको छ। यी रसायनको लामो प्रयोगले स्नायु क्षति, मस्तिष्कसम्बन्धी समस्या, अपाङ्गता तथा दीर्घकालीन स्वास्थ्य समस्या उत्पन्न गर्न सक्छ।

स्वास्थ्य विज्ञहरूका अनुसार विशेषगरी बालबालिका, गर्भवती महिला तथा दीर्घ रोगीहरूलाई अर्गानोफस्फेटको असर तुरुन्तै देखिन सक्छ। त्यसैले, यस्तो विषादी प्रयोगमा पूर्ण प्रतिबन्ध लगाइनु आवश्यक रहेको उनीहरूको भनाइ छ।

तरकारी किसान र व्यापारीहरूले अझै पनि सस्तो र छिटो प्रभावकारी देखिने भन्दै अवैज्ञानिक विषादी प्रयोग गर्ने क्रम रोकिएको छैन। सरकारको अनुगमन कमजोरी, सार्वजनिक चेतनाको अभाव र सजिलै उपलब्ध हुने विषादीहरूले यो समस्या झन भयावह बन्दै गएको हो।

स्वास्थ्य तथा कृषि मन्त्रालयद्वारा आवश्यक कदम चाल्न आग्रह

विषादीको प्रयोग नियन्त्रण गर्न र सुरक्षित कृषि प्रणालीको विकास गर्न सम्बन्धित मन्त्रालयलाई विशेष अनुगमन र दण्डको व्यवस्था गर्न विज्ञहरूले सुझाव दिएका छन्। साथै, उपभोक्ताहरूलाई समेत घरमा तरकारी राम्रोसँग धुने, नुन पानी वा सिरकाले धुने उपाय अपनाउन विज्ञहरूले सल्लाह दिएका छन्।